მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (MIT) ინჟინრები მუშაობენ კოსმოსური ძრავის ახალ ტიპზე, რომელიც ტრადიციული ქიმიური რაკეტებისა და ელექტრული ძრავების უპირატესობებს აერთიანებს. ეს მიღწევა პატარა თანამგზავრებს საშუალებას მისცემს, კოსმოსში მანევრების განხორციელებისას გაცილებით მოქნილები იყვნენ.

დღემდე, კოსმოსური ხომალდები საჭიროებდნენ საწვავის ცალკეულ სისტემებს სხვადასხვა მანევრისთვის, რაც ხომალდის წონასა და სირთულეს ზრდიდა. ახალი ტექნოლოგია ეფუძნება სპეციალურ საწვავს, რომელიც ეფექტურად მუშაობს როგორც ქიმიურ, ისე ელექტრულ სისტემებში.

„ქიმიური და ელექტრული ძრავების ერთ მცირე პაკეტში გაერთიანება საუკეთესო გამოსავალია“, — აცხადებს ამელია ბრუნო, MIT-ის აერონავტიკისა და ასტრონავტიკის დეპარტამენტის ყოფილი მკვლევარი. მისი თქმით, ეს ინოვაცია პატარა პლატფორმებს საშუალებას მისცემს, მეტი სამეცნიერო დაკვირვება და შორეული მისიები განახორციელონ.

ელექტრული და ქიმიური ძრავების სინერგია

კვლევა, რომელიც ჟურნალ Journal of Propulsion and Power-ში გამოქვეყნდა, ადასტურებს, რომ აშშ-ის საჰაერო ძალების მიერ შექმნილი ე.წ. „მწვანე მონოსაწვავი“ წარმატებით ამოძრავებს მინიატურულ ელექტროსპრეი ძრავებს. ასეთი ძრავები მონეტის ზომისაა და ელექტრული ველის გამოყენებით ნაწილაკებს კოსმოსში აფრქვევს, რაც ბიძგს ქმნის.

ელექტროსპრეი ძრავები უკიდურესად ეკონომიურია და ვარგისია ხანგრძლივი, ზუსტი მანევრებისთვის. ამავდროულად, ქიმიური ძრავები უზრუნველყოფენ მძლავრ ბიძგს, რაც ხომალდს სწრაფი აჩქარების ან პოზიციის შეცვლის საშუალებას აძლევს. მათი ერთ სისტემაში გაერთიანება კოსმოსური აპარატების შესაძლებლობებს რადიკალურად ზრდის.

NASA-ს მომავალი მისია

MIT-ის გუნდი უკვე თანამშრომლობს NASA-სთან „მწვანე პროპულსიის ორმაგი რეჟიმის“ (Green Propulsion Dual Mode) მისიის ფარგლებში. პროექტი გულისხმობს პორტფელის ზომის CubeSat-ის გაშვებას, რომელიც აღჭურვილი იქნება ერთი ქიმიური და ოთხი ელექტროსპრეი ძრავით. ყველა მათგანი საწვავს ერთი საერთო ავზიდან მიიღებს.

„ჩვენ შეგვიძლია CubeSat-ები გავაგზავნოთ მარსზე ან ასტეროიდების სარტყელში. გზად ისინი ელექტროსპრეი ძრავებით იმოძრავებენ, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში ქიმიურ ძრავებს გამოიყენებენ მანევრებისთვის“, — ამბობს პროფესორი პაულო ლოსანო.

გამოყენებული საწვავი, ცნობილი როგორც ASCENT, არის ჰიდრაზინის უსაფრთხო და არატოქსიკური ალტერნატივა. ექსპერიმენტებმა, რომლებიც MIT-ის სპეციალურ მაგნიტურ ლევიტაციურ პლატფორმაზე ჩატარდა, დაადასტურა, რომ საწვავი სტაბილურად მუშაობს ელექტროსპრეი სისტემებშიც.

ტესტირებაში გამოყენებულმა ძრავებმა 100-საათიანი უწყვეტი მუშაობის რეჟიმში შეინარჩუნეს ეფექტურობა. ეს წარმატება გზას უხსნის ნოემბერში დაგეგმილ NASA-ს მისიას, რომელიც პირველად გამოსცდის საერთო საწვავის ავზის კონცეფციას რეალურ კოსმოსურ პირობებში.