ჩრდილოეთ ამერიკის დიდ ვაკეებზე ბიზონი ათასწლეულების განმავლობაში ადგილობრივი მოსახლეობის მთავარი საკვები და რესურსი იყო. თუმცა, ისტორიაში არსებობდა ადგილები, რომლებიც მოულოდნელად მიატოვეს, მიუხედავად იმისა, რომ ნადირობა კვლავ მომგებიანი ჩანდა. ერთ-ერთი ასეთი ადგილი მონტანაში მდებარე ბერგსტრომის ტერიტორიაა.

მეცნიერებმა, ნიუ-მექსიკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის პალეოეკოლოგის, ჯონ ვენდტის ხელმძღვანელობით, 1100 წლის წინანდელი საიდუმლო ამოხსნეს. კვლევის შედეგები, რომელიც ჟურნალ Frontiers in Conservation Science-ში გამოქვეყნდა, ცხადყოფს, რომ მიზეზი გვალვა იყო.

„ბერგსტრომის საიტი თავსატეხს წარმოადგენდა, რადგან ის 700 წლის განმავლობაში პერიოდულად გამოიყენებოდა, თუმცა ბიზონების სიმრავლის მიუხედავად, საბოლოოდ მიტოვებული იქნა,“ — განმარტავს ვენდტი. მკვლევართა ჯგუფმა არქეოლოგიური გათხრები, ნიადაგის ნიმუშების ანალიზი და კლიმატური რეკონსტრუქცია გამოიყენა.

გათხრების შედეგად დადგინდა, რომ ბიზონების პოპულაცია არ გამქრალა და არც მცენარეულობა შეცვლილა რადიკალურად. მთავარი პრობლემა წყლის დეფიციტი გახდა. იმ პერიოდში ნადირობის სტრატეგია შეიცვალა: მცირე ჯგუფები ჩაანაცვლეს მსხვილმა და ორგანიზებულმა გაერთიანებებმა, რომლებიც უფრო მეტ რესურსს მოითხოვდნენ.

მსხვილი ნადირობა მოითხოვდა წყალს, საწვავს და დამუშავების პროცესისთვის აუცილებელ ინფრასტრუქტურას. გახანგრძლივებულმა გვალვებმა კი ბერგსტრომის მიმდებარე წყაროები დააშრო, რამაც ადგილი სტრატეგიულად გამოუსადეგარი გახადა. შესაბამისად, ადამიანები იძულებულნი გახდნენ, სხვა ტერიტორიებზე გადასულიყვნენ.

ეს კვლევა გვიჩვენებს, თუ რამდენად მნიშვნელოვანი იყო ადაპტაციის უნარი კლიმატური არასტაბილურობის დროს. უძველესი საზოგადოებები ცოდნას თაობიდან თაობას გადასცემდნენ, რაც მათ საშუალებას აძლევდა, გარემო პირობების ცვლილებასთან ერთად ნადირობის ადგილებიც შეეცვალათ.

დღეს ეს მონაცემები მნიშვნელოვანია თანამედროვე ეკოლოგიური მენეჯმენტისთვის. ბუნებრივი რესურსების მართვისას მსგავსი ადაპტაციური სტრატეგიების გათვალისწინება შესაძლოა გადამწყვეტი აღმოჩნდეს გარემოს დაცვისა და ეკოლოგიური მდგრადობისთვის.