პოპულარული მედიკამენტები, როგორიცაა Ozempic-ი და Wegovy, რომლებიც ძირითადად წონის კლებისა და დიაბეტის სამართავად გამოიყენება, შესაძლოა, ადამიანის ქცევაზეც მოულოდნელ გავლენას ახდენდეს. რატგერსის უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ამ პრეპარატების მიღება დაკავშირებულია ძალადობრივი ქცევის რისკის შემცირებასთან.

კვლევა, რომელიც ჟურნალ Criminology-ში გამოქვეყნდა, იკვლევდა GLP-1 რეცეპტორების აგონისტების გავლენას მოზრდილთა კრიმინალურ ქცევაზე. მეცნიერებმა ყურადღება გაამახვილეს ორ ფაქტორზე, რომლებიც ძალადობასთან მჭიდრო კავშირშია: იმპულსურობასა და ალკოჰოლის მოხმარებაზე.

კვლევის შედეგები

მკვლევარებმა 2025 წელს ჩატარებული ფართომასშტაბიანი კვლევის მონაცემები გააანალიზეს, რომელშიც აშშ-ის 7 521 მოზრდილი მოქალაქე მონაწილეობდა. ძირითადი აქცენტი გაკეთდა 821 ადამიანზე, რომლებსაც ცხოვრების რომელიმე ეტაპზე GLP-1 მედიკამენტები გამოუყენებიათ.

კვლევის ავტორმა, დანიელ სემენცამ, აღნიშნა, რომ ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა იმპულსურობასა და ძალადობას შორის კავშირის შესუსტებაა. კერძოდ, იმ ადამიანებში, რომლებიც პრეპარატებს ამჟამად მოიხმარენ, ეს კავშირი გაცილებით სუსტია, ვიდრე მათში, ვინც მედიკამენტების მიღება შეწყვიტა.

მონაცემების მიხედვით, იმპულსურობასა და ძალადობრივ ქცევას შორის კავშირი მიმდინარე მომხმარებლებში დაახლოებით 62%-ით უფრო სუსტი იყო. ალკოჰოლის მოხმარებასთან დაკავშირებული ძალადობის რისკი კი 52%-ით შემცირდა.

როგორ მუშაობს მექანიზმი?

თანაავტორ კრისტოფერ თომასის განმარტებით, აღნიშნული მედიკამენტები მოქმედებს კოგნიტურ-ქცევითი თერაპიის მსგავსად. ისინი არ აქრობენ თავად იმპულსურობას, თუმცა ასუსტებენ გზას იმპულსიდან მოქმედებამდე. ეს ნიშნავს, რომ ადამიანი უფრო მეტ კონტროლს ინარჩუნებს საკუთარ რეაქციებზე.

მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, მკვლევარები აფრთხილებენ საზოგადოებას, რომ კვლევა არის დაკვირვებითი ტიპის. შესაბამისად, ის ვერ დაამტკიცებს პირდაპირ მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს, თუმცა მიუთითებს მნიშვნელოვან სტატისტიკურ კორელაციაზე.

მომავალი კვლევები

მეცნიერები ხაზს უსვამენ, რომ საჭიროა დამატებითი გრძელვადიანი და ექსპერიმენტული კვლევები. მხოლოდ ასე გახდება შესაძლებელი იმის დადგენა, თუ რა ბიოლოგიური თუ ქცევითი მექანიზმები უდევს საფუძვლად ამ პროცესებს და შეიძლება თუ არა პრეპარატების გამოყენება ძალადობის პრევენციისთვის.