პარკინსონის დაავადების წინააღმდეგ ბრძოლაში მეცნიერებმა მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგეს. პენსილვანიის უნივერსიტეტის პერელმანის მედიცინის სკოლის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ტვინის იმუნური ცილა, სახელად GPNMB, გადამწყვეტ როლს თამაშობს დაავადების გავრცელებაში.

ნეირონებს შორის დაზიანების გავრცელების პროცესში, ეს ცილა ერთგვარ გამტარის ფუნქციას ასრულებს. ჟურნალ Neuron-ში გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, მონოკლონური ანტისხეულების გამოყენებით ამ ცილის ბლოკირება დაავადების პროგრესირების შენელების პერსპექტიულ გზას წარმოადგენს.

როგორ ვრცელდება დაავადება?

პარკინსონის დაავადების მთავარი მამოძრავებელი ფაქტორი ცილა „ალფა-სინუკლეინია“. დაავადების მიმდინარეობისას ის ნეირონების შიგნით არანორმალურ გროვებს ქმნის. ეს დაზიანებული უჯრედები შემდეგ მეზობელ, ჯანსაღ ნეირონებზე გადადის და დაზიანების პროცესს ტვინის ახალ უბნებში ავრცელებს.

პაციენტებში ეს პროცესი ვლინდება ტრემორით, სიარულის გაძნელებით, წონასწორობის დარღვევითა და ყლაპვის პრობლემებით. ამჟამად არსებული თერაპიები მხოლოდ სიმპტომების მართვაზეა ორიენტირებული და ვერ ანელებს თავად ნეიროდეგენერაციულ პროცესს.

ცილა GPNMB-ის როლი

კვლევის ავტორმა, დოქტორმა ალის ჩენ-პლოტკინმა აღნიშნა, რომ დაავადება ქმნის თვითგანმტკიცებად ციკლს. დაზიანებული ნეირონები გამოყოფენ GPNMB-ს, რომელიც თავის მხრივ აჩქარებს ალფა-სინუკლეინის გავრცელებას. ეს კი იწვევს კიდევ უფრო მეტ დაზიანებას.

ლაბორატორიულ ექსპერიმენტებში მეცნიერებმა შეიმუშავეს ანტისხეულები, რომლებმაც წარმატებით დაბლოკეს GPNMB. შედეგად, ალფა-სინუკლეინის პათოლოგიური გავრცელება ერთი უჯრედიდან მეორეზე შეჩერდა.

ადამიანის ტვინის ქსოვილების ანალიზი

მკვლევრებმა 1,675 ადამიანის ტვინის ქსოვილის ნიმუში შეისწავლეს. შედეგებმა დაადასტურა, რომ იმ პირებს, რომლებსაც გენეტიკურად GPNMB-ის უფრო მაღალი გამომუშავება ახასიათებდათ, დაავადების უფრო მძიმე პათოლოგია აღენიშნებოდათ.

მნიშვნელოვანია, რომ GPNMB-ის მაღალი დონე არ ასოცირდებოდა სხვა ნეიროდეგენერაციულ დაავადებებთან, როგორიცაა ალცჰაიმერი. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ აღნიშნული ცილა პარკინსონის დაავადებისთვის სპეციფიკური სამიზნეა.

მიუხედავად იმისა, რომ კვლევა საწყის ეტაპზეა, მეცნიერები ოპტიმისტურად უყურებენ სამომავლო პერსპექტივებს. მათი თქმით, ეს არის პირველი რეალური ნაბიჯი ისეთი თერაპიის შესაქმნელად, რომელიც დაავადების გამომწვევ მექანიზმებს დაუპირისპირდება.