საერთაშორისო კოსმოსური სადგური (ISS) კაცობრიობის ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივი უწყვეტი ყოფნის ადგილია დედამიწის ორბიტაზე. თუმცა, ამ გრანდიოზული პროექტის დასასრული უკვე დაგეგმილია. NASA და მისი საერთაშორისო პარტნიორები 2030 წლისთვის სადგურის დემონტაჟისა და მისი ორბიტიდან ჩამოყვანის პროცესებს ამზადებენ.

ისტორიული მემკვიდრეობის გადარჩენა

სადგური იმდენად მასშტაბური და ტექნიკურად რთული კონსტრუქციაა, რომ მისი სრულად შენარჩუნება შეუძლებელია. ამ გამოწვევის წინაშე დგანან მუზეუმის კურატორები, არქეოლოგები და კოსმოსური პროგრამის ოფიციალური პირები, რომლებიც ცდილობენ განსაზღვრონ, რა უნდა დარჩეს მომავალი თაობებისთვის.

ვაშინგტონში, AIAA-ს ASCEND კონფერენციაზე გამართულ პანელურ დისკუსიაზე, ექსპერტებმა წამოჭრეს ფუნდამენტური კითხვები: „რატომ უნდა შევინახოთ?“, „რა უნდა გადავარჩინოთ?“ და „როგორ განვახორციელოთ ეს პროცესი?“.

რა არის ყველაზე ღირებული?

დისკუსიის მონაწილეები, მათ შორის ასტრონავტები და მუზეუმის წარმომადგენლები, თანხმდებიან, რომ სადგური არ არის მხოლოდ ლითონის კონსტრუქცია. ეს არის კულტურული და ტექნოლოგიური არტეფაქტი, რომელიც ასახავს ადამიანის შესაძლებლობების პიკს.

  • სადგურის კვლევითი მოდულები, სადაც მნიშვნელოვანი ექსპერიმენტები ჩატარდა.
  • პირადი ნივთები, რომლებიც ასტრონავტების ყოფას ასახავს.
  • საკომუნიკაციო და მართვის პანელები, რომლებიც ტექნოლოგიურ ევოლუციას აჩვენებს.

სმიტსონის საჰაერო და კოსმოსური მუზეუმი ამ პროცესში წამყვან როლს იღებს. მათი მიზანია, არჩევანი გაკეთდეს ისეთ ნივთებზე, რომლებიც მომავალში საუკეთესოდ მოყვებიან კოსმოსში ცხოვრების შესახებ.

მომავლის გამოწვევები

სადგურის დემონტაჟი არ იქნება მხოლოდ ტექნიკური ოპერაცია. ეს არის ერთგვარი არქეოლოგიური პროცესი, სადაც მკვლევარები ცდილობენ შეარჩიონ ფრაგმენტები, რომლებიც ყველაზე ზუსტად გადმოსცემენ სადგურის ისტორიას.

მიუხედავად იმისა, რომ სადგურის უდიდესი ნაწილი ატმოსფეროში განადგურდება, არჩეული ნაწილების მუზეუმებში განთავსება უზრუნველყოფს, რომ კოსმოსური ეპოქის ეს თავი არ დაიკარგოს.