ისრაელის მიერ ლიბანის სამხრეთით დაწესებული „უსაფრთხოების ზონა“, რომელიც ხმელთაშუა ზღვის აკვატორიამდე აღწევს, საერთაშორისო ექსპერტების კრიტიკის საგანი გახდა. ანალიტიკოსების თქმით, ეს გადაწყვეტილება ლიბანის საზღვაო ტერიტორიების ოკუპაციის მცდელობაა, სადაც პოტენციური ნავთობისა და გაზის რესურსები მდებარეობს.

„უსაფრთხოების ზონის“ რუკა, რომელიც ისრაელმა „ყვითელი ხაზით“ მონიშნა, 19 აპრილს გახდა ცნობილი. ეს მოხდა აშშ-ის შუამავლობით მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებიდან რამდენიმე დღეში. ისრაელის მტკიცებით, 10-კილომეტრიანი ზოლი აუცილებელია „ჰეზბოლას“ თავდასხმების შესაკავებლად.

ექსპერტები მიუთითებენ, რომ ახალი ზონა არა მხოლოდ არღვევს ცეცხლის შეწყვეტის პირობებს, არამედ მოიცავს „ყანას“ გაზის პროექტს. ამ უკანასკნელის კვლევის უფლება ლიბანს 2022 წლის საზღვაო შეთანხმებით ჰქონდა გარანტირებული. საზღვრის ახალი დემარკაცია ისრაელის ექსკლუზიურ ეკონომიკურ ზონაში (EEZ) მოაქცევს ბლოკ 8-სა და ბლოკ 9-ს, სადაც გაზის მოპოვებაა დაგეგმილი.

საზღვაო სამართლის სპეციალისტები ისრაელის ქმედებას „ტერიტორიების ღია მიტაცებად“ აფასებენ. გაეროს საზღვაო სამართლის კონვენციის თანახმად, სანაპიროდან 12 საუკუნის მილის რადიუსში ქვეყანას სრული სუვერენული კონტროლი გააჩნია, ხოლო შემდგომ ზონებში — რესურსების მოპოვების ექსკლუზიური უფლება.

ლიბანელი ექსპერტი ლორი ჰაიტაიანი აღნიშნავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი ფინანსური ღირებულება ჯერ დადგენილი არ არის, ნებისმიერი საძიებო სამუშაო ოკუპირებულ ზონაში საერთაშორისო სამართლის ნორმებს ეწინააღმდეგება. ეს კი უცხოურ კომპანიებს შეაფერხებს, რადგან მათ სამართლებრივი რისკების ეშინიათ.

მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური თელ-ავივი უსაფრთხოების გარანტიებზე საუბრობს, ოპოზიციური ძალები ისრაელშიც აკრიტიკებენ მთავრობის ნაბიჯებს. იაირ ლაპიდის განცხადებით, ამ ტერიტორიაზე გაზი არ არსებობს და მსგავსი ქმედებები მხოლოდ დაძაბულობას აძლიერებს. ლიბანის მხარე კი აცხადებს, რომ არანაირი ახალი „უსაფრთხოების ზონა“ არ აუქმებს 2022 წლის იურიდიულად სავალდებულო საზღვაო შეთანხმებას.