იაპონიის ცენტრალურმა ბანკმა (BOJ) მონეტარული პოლიტიკის მკვეთრი ცვლილება განახორციელა. სამშაბათს გამართულ კენჭისყრაზე, 7-1 თანაფარდობით, საპროცენტო განაკვეთი 1 პროცენტამდე გაიზარდა. ეს გადაწყვეტილება 1995 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალ მაჩვენებელს წარმოადგენს.

ცენტრალური ბანკის ეს ნაბიჯი ათწლეულების განმავლობაში არსებული „ულტრა-დაბალი“ სესხების ეპოქის დასასრულს ნიშნავს. იაპონიის მარეგულირებელი მიზნად ისახავს ეკონომიკური სტაგნაციის დაძლევას და ინფლაციური რისკების მართვას.

რატომ გახდა განაკვეთის ზრდა საჭირო?

გადაწყვეტილების მთავარი მიზეზი აშშ-ის ირანთან დაპირისპირებაა. იაპონია, როგორც მსოფლიოს სიდიდით მეოთხე ეკონომიკა, ნავთობის იმპორტზეა დამოკიდებული — ქვეყანა ნავთობის თითქმის 95%-ს სწორედ ახლო აღმოსავლეთიდან იღებს. კონფლიქტის გამო საწვავზე ფასების მკვეთრმა ზრდამ კი ბიზნეს ტრანზაქციებზე უარყოფითი გავლენა მოახდინა.

ცენტრალური ბანკის განცხადებით, არსებობს რისკი, რომ სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (CPI) 2-პროცენტიან მიზნობრივ მაჩვენებელს გადააჭარბოს. „საშუალო და გრძელვადიანი ინფლაციური მოლოდინები იზრდება, რაც მოითხოვს პოლიტიკის ადეკვატურ კორექტირებას“, — ნათქვამია BOJ-ის ოფიციალურ განცხადებაში.

მთავრობის პასუხი და ეკონომიკური ტენდენციები

პრემიერ-მინისტრ სანაე ტაკაიჩის მთავრობა ენერგორესურსებზე ფასების კონტროლის მიზნით უკვე ახორციელებს სუბსიდირების პროგრამებს. ეს ზომები, მათ შორის სტრატეგიული ნავთობის მარაგების გამოყენება, მიმართულია შინამეურნეობების ტვირთის შემსუბუქებისკენ.

ეკონომიკური მაჩვენებლები, მიუხედავად გარე შოკებისა, გარკვეულ ოპტიმიზმს იძლევა. მიმდინარე წლის პირველ სამ თვეში იაპონიის მშპ-მ 2,1%-იანი წლიური ზრდა აჩვენა, რაც ბოლო ექვსი კვარტლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.

გზა „დაკარგული ათწლეულებიდან“

იაპონიის ეკონომიკა 1990-იანი წლების დასაწყისში აქტივების „ბუშტის“ გასკდომის შემდეგ ხანგრძლივ დეფლაციურ პერიოდში აღმოჩნდა. ამ მოვლენას ქვეყანაში „დაკარგულ ათწლეულებს“ უწოდებენ.

ING-ის უფროსი ეკონომისტის, მინ ჯუ კანგის თქმით, მიმდინარე განაკვეთის ზრდა პოზიტიური სიგნალია. მისი შეფასებით, იაპონია საბოლოოდ უახლოვდება სტაბილური ზრდისა და ფასების სტაბილიზაციის მიზანს, რაც პოლიტიკის თანდათანობით ნორმალიზების საშუალებას იძლევა.