აშშ-სა და ირანს შორის ხანგრძლივი მოლაპარაკებების შემდეგ შეთანხმება გაფორმდა. მხარეებმა ოფიციალური დოკუმენტი უკვე გააფორმეს, რასაც ორივე დედაქალაქში საკუთარ გამარჯვებად აფასებენ. პაკისტანის შუამავლობით მიღწეული შეთანხმების მთავარი მიზანი ეკონომიკური ბლოკადების მოხსნა და რეგიონული ესკალაციის შემცირებაა.

რა ითვალისწინებს შეთანხმება?

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ეს შეთანხმება რეგიონს მშვიდობასა და უსაფრთხოებას მოუტანს. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, ქაზემ ღარიბაბადიმ, კი ხაზი გაუსვა ქვეყნის მიერ მიღწეულ სამხედრო წარმატებებს, რამაც, მისი თქმით, ეს შეთანხმება შესაძლებელი გახადა.

შეთანხმების თანახმად, ირანი ჰორმუზის სრუტის ბლოკადას მოხსნის, სანაცვლოდ კი აშშ ირანის პორტებზე დაწესებულ შეზღუდვებს გააუქმებს. პროცესი, სავარაუდოდ, ეტაპობრივი იქნება, თუმცა ეს ნაბიჯი მნიშვნელოვნად შეამსუბუქებს ირანის ეკონომიკურ მდგომარეობას და გლობალურ ბაზარზე არსებულ წნეხს.

ბუნდოვანი პერსპექტივები ლიბანისთვის

პაკისტანის პრემიერ-მინისტრმა შეჰბაზ შარიფმა განაცხადა, რომ შეთანხმება ყველა ფრონტზე, მათ შორის ლიბანში, სამხედრო ოპერაციების მყისიერ და მუდმივ შეწყვეტას ითხოვს. თუმცა, რეალობა ბევრად უფრო რთულია.

ისრაელის პრემიერ-მინისტრი ბენიამინ ნეთანიაჰუ ამ დრომდე არ იჩენს მზადყოფნას შეწყვიტოს „ჰეზბოლას“ წინააღმდეგ მიმდინარე ოპერაცია. ბოლო კვირის განმავლობაში ბეირუთის გარეუბნებზე განხორციელებულმა ისრაელის დარტყმებმა შეთანხმების ჩაშლის საფრთხე ორჯერ შექმნა. ირანი მხოლოდ ბოლო მომენტში შეიკავა თავი საპასუხო სარაკეტო შეტევისგან, რათა დოკუმენტისთვის ხელი მოეწერა.

ბირთვული პროგრამა და უსაფრთხოების გარანტიები

აშშ-ის პოზიციიდან ყველაზე მწვავე საკითხი კვლავ ირანის ბირთვული პროგრამის შეზღუდვა რჩება. გაურკვეველია, შეიცავს თუ არა შეთანხმება საკმარის მექანიზმებს, რომლებიც თეირანს ბირთვული იარაღის შექმნისგან დაიცავს.

ირანული მედიის ცნობით, გარკვეული კონტროლის მექანიზმები შესაძლოა გათვალისწინებული იყოს, თუმცა ამ დეტალების დაზუსტება შემდგომი მოლაპარაკებების საგანი იქნება. ოფიციალური ცერემონია რამდენიმე დღეშია დაგეგმილი, თუმცა პროცესის დრამატული განვითარების გათვალისწინებით, საბოლოო შედეგებამდე გზა შესაძლოა კვლავ რთული აღმოჩნდეს.