რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა ხელი მოაწერა სადავო კანონს, რომელიც მნიშვნელოვნად აფართოებს ქვეყნის შეიარაღებული ძალების საზღვარგარეთ გამოყენების მექანიზმებს. ცვლილებების თანახმად, კრემლს უკვე აქვს სამართლებრივი საფუძველი, გამოიყენოს არმია რუსეთის იმ მოქალაქეების „დასაცავად“, რომლებიც სხვა ქვეყნებში სამართლებრივი დევნის ან დაკავების ობიექტები გახდნენ.

ახალი სამართლებრივი ჩარჩო

საკანონმდებლო ინიციატივა, რომელიც დუმამ 13 მაისს დაამტკიცა, ხოლო 20 მაისს ფედერაციის საბჭომ მოიწონა, პრეზიდენტს ანიჭებს უფლებამოსილებას, გასცეს ბრძანება სამხედრო ძალების გამოყენებაზე იმ შემთხვევაში, თუ რუსეთის მოქალაქის მიმართ უცხო სახელმწიფოში ან საერთაშორისო სასამართლოში სისხლის სამართლის საქმე მიმდინარეობს.

კანონი ვრცელდება ყველა იმ პირზე, ვინც რუსეთის მოქალაქეობას ფლობს, მიუხედავად იმისა, თუ რა გარემოებებში მოხდა მათი დაკავება. პრეზიდენტის გადაწყვეტილება, კანონის მიხედვით, იქნება ერთადერთი და გადამწყვეტი ბერკეტი ამ პროცესში.

უფლებამოსილებების გაფართოება

აღსანიშნავია, რომ რუსეთის პრეზიდენტს საზღვარგარეთ სამხედრო ძალების გაგზავნის უფლება მანამდეც ჰქონდა. თუმცა, წინა რეგულაციები ძირითადად ეყრდნობოდა რუსეთის სახელმწიფო ინტერესების დაცვის ზოგად პრინციპს, რაც უფრო ფართო ინტერპრეტაციის საშუალებას იძლეოდა.

ახალი კანონი კი პირდაპირ აკავშირებს სამხედრო ძალის გამოყენებას კონკრეტული მოქალაქეების სამართლებრივ სტატუსთან. ეს ნაბიჯი საერთაშორისო სამართლის ექსპერტების შეფასებით, ქმნის პრეცედენტს, როდესაც კერძო პირის დაკავება შესაძლოა გახდეს სუვერენული სახელმწიფოს წინააღმდეგ სამხედრო ძალის გამოყენების საბაბი.

რა იცვლება პრაქტიკაში?

  • პრეზიდენტის ბრძანება ხდება სამხედრო ოპერაციის დაწყების ერთადერთი მოთხოვნა.
  • კანონი ვრცელდება როგორც სისხლის სამართლებრივ, ისე სხვა სახის დევნაზე.
  • საერთაშორისო სასამართლოების გადაწყვეტილებები აღარ არის შემაკავებელი ფაქტორი.

კრემლის განცხადებით, ეს ნაბიჯი მიმართულია რუსეთის მოქალაქეთა უფლებების დაცვისკენ, თუმცა დამკვირვებლები ხაზს უსვამენ, რომ ეს ცვლილება მნიშვნელოვნად ამძაფრებს დაძაბულობას რუსეთსა და იმ ქვეყნებს შორის, სადაც რუსეთის მოქალაქეების მიმართ სამართლებრივი პროცედურები მიმდინარეობს.