არქეოლოგიურმა ჯგუფმა თურქეთის ტერიტორიაზე უძველესი ცივილიზაციის კვალი აღმოაჩინა, რომელიც სოციალური იერარქიის რადიკალურად განსხვავებულ მოდელს გვთავაზობს. 9 000 წლის წინანდელი ქალაქი ჩატალჰოიუკი მეცნიერებისთვის დიდი ხანია ცნობილია, თუმცა ახალი კვლევა აქ მცხოვრებთა ყოფას ახლებურად წარმოაჩენს.

ქალების დომინირება ძველ საზოგადოებაში

მკვლევრებმა 300-ზე მეტი ჩონჩხის დეტალური შესწავლა ჩაატარეს. შედეგებმა აჩვენა, რომ ოჯახური სტრუქტურები და საზოგადოებრივი იერარქია ქალებსა და გოგონებზე იყო დაფუძნებული. ეს აღმოჩენა ეჭვქვეშ აყენებს მანამდე არსებულ თეორიებს ნეოლითური ხანის საზოგადოებების შესახებ.

რა გვითხრეს ჩონჩხებმა?

ანალიზის პროცესში მეცნიერებმა ყურადღება გაამახვილეს დაკრძალვის რიტუალებსა და საცხოვრებელი პირობების ანატომიურ მონაცემებზე. აღმოჩნდა, რომ საზოგადოების მართვის სადავეები ქალთა ხელში იყო, რაც გულისხმობს გადაწყვეტილებების მიღებას ოჯახურ და გაფართოებულ სოციალურ დონეზე.

ჩატალჰოიუკი ისტორიულად მიიჩნევა ერთ-ერთ პირველ ურბანულ დასახლებად. ახალი მონაცემები ადასტურებს, რომ ეს ადგილი არამხოლოდ არქიტექტურული, არამედ სოციალური ექსპერიმენტების ცენტრიც იყო. მკვლევრები აგრძელებენ ნაშთების შესწავლას, რათა უკეთ გაიგონ, როგორ ფუნქციონირებდა ეს მატრიარქალური სტრუქტურა ყოველდღიურ რეჟიმში.

ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ რეგიონისთვის, არამედ ზოგადად კაცობრიობის ისტორიის გადასაფასებლად. ის გვიჩვენებს, რომ ძალაუფლების განაწილება უძველეს ხანაში ბევრად უფრო მრავალფეროვანი იყო, ვიდრე ეს თანამედროვე ისტორიოგრაფიაში იყო მიღებული.