3 მილიონი წლის წინ აღმოსავლეთ აფრიკის ლანდშაფტი ადამიანის უძველესი წინაპრებისთვის, მათ შორის ცნობილი „ლუსისთვის“ (Australopithecus afarensis), საკმაოდ სახიფათო ადგილი იყო. აიოვას უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა დაადგინა, რომ მაშინდელი მდინარეებისა და ტბების ბინადარი გიგანტური ნიანგი, რომელსაც დინიკზე გამორჩეული კუზისებური წანაზარდი ჰქონდა, სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენდა.

სამეცნიერო ჟურნალ Journal of Systematic Palaeontology-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში მეცნიერებმა ეს რეპტილია ოფიციალურად აღწერეს და უწოდეს Crocodylus lucivenator, რაც ლათინურად „ლუსის მონადირეს“ ნიშნავს. სახელი პირდაპირ მიუთითებს ცხოველის ისტორიულ როლზე — ის იმავე პერიოდსა და რეგიონში ცხოვრობდა, სადაც ადამიანის ეს უძველესი წინაპარი.

რა ვიცით „ლუსის მონადირის“ შესახებ?

ახლად იდენტიფიცირებული ნიანგი შთამბეჭდავი ზომის იყო: მისი სიგრძე 3,5-დან 4,5 მეტრამდე მერყეობდა, ხოლო წონა 270-დან 590 კილოგრამამდე აღწევდა. ის ჰადარის რეგიონის ეკოსისტემაში ერთადერთი ცნობილი ნიანგი იყო. მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ ის ჩასაფრებული მტაცებელი იყო, რომელიც წყალში იმალებოდა და მსხვერპლს წყლის დალევისას ესხმოდა თავს.

„ეს იყო იმ ეკოსისტემის ყველაზე დიდი მტაცებელი, ლომებსა და აფთრებზე უფრო საშიში. თითქმის დარწმუნებით შეიძლება ითქვას, რომ ეს ნიანგი ლუსის სახეობის წარმომადგენლებს ნადირობდა“, — აცხადებს კვლევის ავტორი კრისტოფერ ბროშუ. მისი თქმით, ნიანგი ადამიანის წინაპრებს საკვებად აღიქვამდა.

უნიკალური ანატომიური ნიშნები

კრისტოფერ ბროშუმ, რომელიც უძველეს ნიანგებს 35 წელია სწავლობს, სახეობა ეთიოპიის ეროვნულ მუზეუმში შენახული ნამარხების შესწავლისას აღმოაჩინა. ნიანგის ყველაზე უცნაური მახასიათებელი დინიკის შუა ნაწილში არსებული გამოკვეთილი კუზია. მსგავსი სტრუქტურა ახასიათებს ამერიკულ ნიანგებს, თუმცა არა აფრიკულ ნილოსის ნიანგებს.

მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ეს კუზი შესაძლოა საქორწინო რიტუალების დროს დემონსტრირებისთვის გამოიყენებოდა. გარდა ამისა, სახეობას ჰქონდა დინიკის უჩვეულო აგებულება, რაც მას თანამედროვე ნიანგებისგან განასხვავებს.

ნამარხები და ბრძოლის კვალი

ახალი სახეობის იდენტიფიცირებისთვის მკვლევარებმა 121 ნამარხი ნაშთი გააანალიზეს, მათ შორის თავის ქალები, კბილები და ყბის ფრაგმენტები. ჰადარის რეგიონი, სადაც ნამარხები იპოვეს, ადამიანის წარმოშობის შესწავლისთვის მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ადგილად ითვლება.

ერთ-ერთ ნამარხზე მეცნიერებმა ძალადობრივი შეტაკების კვალი აღმოაჩინეს. ყბაზე არსებული ნაწილობრივ შეხორცებული დაზიანებები იმაზე მეტყველებს, რომ ცხოველი სხვა ნიანგთან ბრძოლაში იყო ჩართული. „სახის კბენის ეს ქცევა ნიანგების ოჯახის ხეზე მთელი ისტორიის მანძილზე გვხვდება“, — განმარტავს მკვლევარი სტეფანი დრამჰელერი. ჰადარის ტერიტორია, რომელიც 1980 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია, მეცნიერებს საშუალებას აძლევს, უკეთ გაიგონ 3 მილიონი წლის წინანდელი ეკოსისტემის დინამიკა. Crocodylus lucivenator იყო იმ იშვიათ მტაცებელთა შორის, ვინც ამ რთულ გარემოში მუდმივად ახერხებდა გადარჩენას.