მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (MIT) მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ბუნებრივი ამინომჟავა ცისტეინი, რომელიც უხვად მოიპოვება ცილოვან საკვებში, ნაწლავების თვითაღდგენის მექანიზმს ააქტიურებს. კვლევა, რომელიც ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნდა, პირველად მიუთითებს კონკრეტულ საკვებ ნივთიერებაზე, რომელიც უშუალოდ უწყობს ხელს ნაწლავის ღეროვანი უჯრედების რეგენერაციას.

ექსპერიმენტები ჩატარდა თაგვებზე, რომელთა რაციონიც სხვადასხვა ამინომჟავით გამდიდრდა. შედეგებმა აჩვენა, რომ ცისტეინი ყველაზე ეფექტური აღმოჩნდა დაზიანებული ქსოვილების აღსადგენად. ეს ეფექტი განსაკუთრებით შესამჩნევი იყო წვრილ ნაწლავში, სადაც ცილების შეწოვის პროცესი ყველაზე აქტიურად მიმდინარეობს.

როგორ მუშაობს აღდგენის მექანიზმი?

მკვლევარებმა გამოავლინეს ბიოლოგიური ჯაჭვური რეაქცია: ნაწლავის უჯრედები ცისტეინს შთანთქავენ და გარდაქმნიან მას მოლეკულად, რომელსაც CoA ეწოდება. ეს მოლეკულა ხვდება იმუნურ სისტემაში და ააქტიურებს CD8 T-უჯრედებს.

აქტივაციის შემდეგ, ეს უჯრედები იწყებენ IL-22 ციტოკინის გამომუშავებას. სწორედ ეს სიგნალი ასტიმულირებს ნაწლავის ღეროვან უჯრედებს, რათა მათ დაიწყონ ქსოვილის სწრაფი აღდგენა. ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანია, რადგან აქამდე მეცნიერებისთვის უცნობი იყო, რომ CD8 T-უჯრედებს ნაწლავის რეგენერაციაში ასეთი როლი ჰქონდათ.

პრაქტიკული გამოყენება მედიცინაში

კვლევის ავტორების თქმით, ეს მიგნება შესაძლოა გარდამტეხი აღმოჩნდეს ონკოლოგიური პაციენტებისთვის. ქიმიოთერაპია და რადიოთერაპია ხშირად აზიანებს ნაწლავის ლორწოვან გარსს, რაც მკურნალობას ართულებს. ცისტეინით მდიდარი დიეტა ან დანამატები, შესაძლოა, პაციენტებს ამ დაზიანებებისგან უფრო სწრაფად გამოჯანმრთელებაში დაეხმაროს.

MIT-ის ღეროვანი უჯრედების ინიციატივის დირექტორი, ომერ ილმაზი, აღნიშნავს, რომ ეს მეთოდი მიმზიდველია, რადგან ის არ ეყრდნობა სინთეზურ პრეპარატებს. საუბარია ბუნებრივ ნივთიერებაზე, რომელსაც ორგანიზმი ყოველდღიურად იღებს ხორცის, რძის პროდუქტების, პარკოსნებისა და თხილეულის მეშვეობით.

მომავალი კვლევები

ამჟამად გუნდი იკვლევს, შეუძლია თუ არა ცისტეინს ორგანიზმის სხვა ნაწილებშიც მსგავსი აღდგენითი ეფექტის მოხდენა. მიმდინარე პროექტები მოიცავს თმის ფოლიკულების რეგენერაციის შესაძლებლობასაც. მეცნიერები დარწმუნებულნი არიან, რომ ამინომჟავების გავლენა უჯრედულ დონეზე კიდევ ბევრ ახალ მექანიზმს გაამჟღავნებს, რაც კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ჯანმრთელობის დაცვას მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს.