ისრაელის სამხედრო ძალებმა 2023 წლის 7 ოქტომბრის შემდეგ, ღაზას სექტორში, სამხრეთ ლიბანსა და სამხრეთ სირიაში კონტროლი მნიშვნელოვნად გააფართოვეს. ალ-ჯაზირას ღია წყაროების კვლევითი დანაყოფის მონაცემებით, ისრაელის დე-ფაქტო სამხედრო ყოფნა დაახლოებით 1000 კვადრატულ კილომეტრს შეადგენს, რაც მთლიანი ნიუ-იორკის ფართობზე დიდია.

ეს ახალი ტერიტორიები ისრაელის მიერ ოქტომბრამდე კონტროლირებადი მიწების, მათ შორის ოკუპირებული პალესტინის ტერიტორიებისა და სირიის გოლანის მაღლობების, დაახლოებით ხუთ პროცენტს შეადგენს. ანალიტიკოსები ამ პროცესს „გეოგრაფიულ ინჟინერიას“ და „სტრატეგიულ მოტყუებას“ უწოდებენ.

კვლევის თანახმად, ოფიციალური რუკები და რეალური სამხედრო ოპერაციები ერთმანეთს არ ემთხვევა. ღაზაში, 2025 წლის ოქტომბრის ზავის შემდეგ შემოღებული ე.წ. „ყვითელი ხაზი“, რომელიც 200 კვ. კმ-ს ზღუდავდა, ფაქტობრივად მუდმივად ირღვევა. ისრაელმა ჩრდილოეთ ღაზის კონტროლი 67.3-დან 73.9 კვ. კმ-მდე გაზარდა, რითაც რეგიონის ნახევარზე მეტი მოიცვა.

მსგავსი სურათია სამხრეთ ლიბანშიც, სადაც 2026 წლის აპრილის ზავის მიუხედავად, სატელიტური სურათები ადასტურებს ნაგებობების დემონტაჟს ზონების გარეთ, როგორიცაა ზავთარ ალ-შარქია. ექსპერტები ამას „გათვლილ ქაოსს“ უწოდებენ, სადაც დიპლომატები ზავის პირობებზე საუბრობენ, სამხედროები კი ოპერატიული საჭიროების საბაბით საზღვრებს ცვლიან.

პოლიტიკური მიმომხილველების აზრით, ტერიტორიული გაფართოება სამხედრო წარუმატებლობის გადაფარვის მცდელობაა. ისრაელის ხელმძღვანელობა ცდილობს, შიდა აუდიტორიას „გამარჯვების სურათი“ შესთავაზოს, რადგან ჰამასის სრული განადგურება ან ჰეზბოლას განიარაღება ჯერჯერობით ვერ ხერხდება.

განსაკუთრებით საყურადღებოა სირიის ფრონტი, სადაც ოფიციალური „ყვითელი ხაზები“ არ არსებობს. ისრაელმა შექმნა ფიქსირებული სამხედრო პუნქტების ქსელი, რომელიც 235 კვ. კმ-ს მოიცავს. 2024 წლის დეკემბრიდან 2026 წლის იანვრამდე პერიოდში დაფიქსირდა 800-ზე მეტი შეჭრა სირიის ტერიტორიაზე.

ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ 1000 კვ. კმ-ის კონტროლი აჭარბებს ისრაელის რესურსებს. ეს მოითხოვს მუდმივ მომარაგებას, საინჟინრო სამუშაოებს და უსაფრთხოების ზომებს, რაც ქვეყნის ეკონომიკასა და რეზერვისტებზე დიდ ზეწოლას ახდენს. საერთაშორისო საზოგადოების მკაცრი რეაქციის არარსებობა კი ისრაელს ამ სტრატეგიის გაგრძელების შესაძლებლობას აძლევს.