ფლინდერსის უნივერსიტეტის პალეონტოლოგებმა 380 მილიონი წლის წინანდელი, დევონური პერიოდის მტაცებელი თევზის, Koharalepis jarviki-ს ნამარხი შეისწავლეს. ეს აღმოჩენა მეცნიერებს იმ პროცესის უკეთ გააზრებაში ეხმარება, რომელმაც ხერხემლიანებს წყლიდან ხმელეთზე გადასვლის საშუალება მისცა.

ტექნოლოგია, რომელმაც წარსული გააცოცხლა

კვლევისთვის მეცნიერებმა ნეიტრონული გამოსახულების მოწინავე ტექნოლოგია გამოიყენეს. არადესტრუქციული მეთოდით შესაძლებელი გახდა ნამარხის შიდა სტრუქტურების, მათ შორის თავის ქალისა და ტვინის კოლოფის დეტალური დათვალიერება, რაც აქამდე მიუწვდომელი იყო.

Koharalepis jarviki-ს ნამარხი ანტარქტიდის ლაშლის მთებში აღმოაჩინეს. ეს სახეობა ეკუთვნის Canowindridae-ს ჯგუფს, რომლის ნაშთებიც დღეს როგორც ავსტრალიაში, ისე ანტარქტიდაში გვხვდება. ეს ფაქტი კიდევ ერთხელ ადასტურებს უძველეს გეოლოგიურ კავშირებს ამ ორ კონტინენტს შორის.

რა გვითხრა ტვინის ანატომიამ?

კვლევის თანახმად, თევზის ტვინის აგებულება მსგავსებას ამჟღავნებს იმ სახეობებთან, რომლებიც წყლიდან ხმელეთზე გადასვლის ევოლუციურ ეტაპზე იმყოფებოდნენ. მკვლევარებმა აღმოაჩინეს სპეციალური ღიობები თავის ქალის ზედა ნაწილში, რაც, სავარაუდოდ, ჰაერის უკეთ ჩასუნთქვას უწყობდა ხელს.

გარდა ამისა, ტვინის სტრუქტურაში გამოვლინდა ორგანო, რომელიც სინათლის აღქმასა და ცირკადულ რიტმებს აკონტროლებდა. ეს ადაპტაციები თევზს წყლის ზედაპირთან ახლოს, ზედაპირულ გარემოში გადარჩენაში ეხმარებოდა, სადაც ჟანგბადის მიღება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო.

მტაცებელი, რომელიც მხედველობაზე მეტად სხვა გრძნობებს ენდობოდა

დაახლოებით ერთ მეტრამდე სიგრძის Koharalepis მტაცებელი იყო. მეცნიერების ვარაუდით, ის ჩასაფრებული ნადირობდა მტკნარი წყლის სისტემებში. ვინაიდან თევზს შედარებით პატარა თვალები ჰქონდა, მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ ნადავლის დასაჭერად ის სხვა სენსორულ სისტემებს უფრო აქტიურად იყენებდა.

ფლინდერსის უნივერსიტეტის მკვლევარის, დოქტორ ალის კლემენტის თქმით, დევონური პერიოდის ეს ნიმუში გადამწყვეტია, რადგან ის გვიჩვენებს კავშირს უძველეს თევზებსა და ხმელეთის პირველ ცხოველებს (ტეტრაპოდებს) შორის.

ეს კვლევა, რომელიც ჟურნალ Frontiers in Ecology and Evolution-ში გამოქვეყნდა, ევოლუციური ჯაჭვის კიდევ ერთ მნიშვნელოვან რგოლს აკავშირებს და გვიჩვენებს, როგორ მოახდინეს წყლის არსებებმა ადაპტაცია ხმელეთზე საცხოვრებლად.