იელოუსტოუნის ეროვნულ პარკში მგლების პოპულაციის აღდგენის შესახებ გავრცელებული ნარატივი, რომელიც მსოფლიოს მასშტაბით ეკოლოგიური წარმატების სიმბოლოდ იქცა, შესაძლოა, გადაჭარბებული იყოს. ჟურნალ Global Ecology and Conservation-ში გამოქვეყნებული ახალი რეცენზირებადი კვლევა ამტკიცებს, რომ 2025 წელს გამოქვეყნებული მაღალი პროფილის ნაშრომი მგლების გავლენას ეკოსისტემაზე არასწორად აფასებდა.

იუტასა და კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტების მკვლევრები აცხადებენ, რომ წინა დასკვნები ხარვეზიანი მეთოდოლოგიის შედეგია. დოქტორ დანიელ მაკნალტის განმარტებით, წინა კვლევა ეყრდნობოდა „წრიულ მსჯელობას“ და მათემატიკური მოდელირების ძირითადი პრინციპების დარღვევას.

დავის საგანი: ტირიფების ზრდა

კრიტიკის მთავარი მიზეზი არის მტკიცება, რომ მგლების დაბრუნების შემდეგ ტირიფების გვირგვინის მოცულობა 1500%-ით გაიზარდა. ახალი ანალიზის მიხედვით, ეს ციფრი მიღებული იქნა მოდელით, რომელიც მცენარის სიმაღლეს იყენებდა როგორც მოცულობის გამოსათვლელად, ასევე მის პროგნოზირებისთვის.

„როდესაც სიმაღლე გამოიყენება მოცულობის გამოსათვლელად და პროგნოზირებისთვისაც, ურთიერთკავშირი ხდება წრიული. ეს მათემატიკურად გარანტირებულს ხდის ძლიერ შედეგს, მაშინაც კი, თუ ბიოლოგიური ცვლილება რეალურად არ მომხდარა“, — აცხადებს მაკნალტი.

სხვა პრობლემური საკითხები

მკვლევრები ხაზს უსვამენ რამდენიმე სხვა ფაქტორს, რამაც ორიგინალი დასკვნები შეასუსტა:

  • სიმაღლისა და მოცულობის მოდელი არასწორად იქნა გამოყენებული მძიმედ დაზიანებულ, დეფორმირებულ ტირიფებზე.
  • 2001 და 2020 წლების მონაცემების შედარებისას გამოყენებული იყო სხვადასხვა ლოკაცია, რამაც დაამახინჯა შედეგები.
  • პარკის ეკოსისტემა ჯერ კიდევ აღდგენის პროცესშია და მისი შედარება წონასწორობაში მყოფ ეკოსისტემებთან არარელევანტურია.

დოქტორი დევიდ კუპერი, კვლევის თანაავტორი, აღნიშნავს, რომ ყველა ამ ფაქტორის გათვალისწინებით, მტკიცებულებები არ ადასტურებს ტირიფების მასშტაბურ ზრდას მთელი პარკის მასშტაბით. მისი თქმით, ცვლილებები გაცილებით უფრო მოკრძალებული და ლოკალური ხასიათისაა, რაც დამოკიდებულია ჰიდროლოგიურ პირობებსა და ადგილობრივ გარემოზე.

მგლების როლი ხელშეუხებელია

ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ მათი კვლევა არ ემსახურება მტაცებლების ეკოლოგიური მნიშვნელობის დაკნინებას. ისინი მიუთითებენ, რომ მეცნიერებაში „ძლიერი პრეტენზიები ძლიერ მტკიცებულებებს მოითხოვს“. ეს ანალიზი ნათელს ჰფენს იმას, თუ რატომ მივიდნენ სხვადასხვა ჯგუფები ერთსა და იმავე მონაცემებზე დაყრდნობით რადიკალურად განსხვავებულ დასკვნებამდე.

საბოლოო ჯამში, იელოუსტოუნის მაგალითი გვახსენებს, რამდენად ფრთხილი უნდა იყოს მეცნიერული ინტერპრეტაცია, როდესაც საქმე რთულ ბუნებრივ პროცესებს ეხება.