ალცჰაიმერის დაავადება და დემენციის სხვა ფორმები ქალებს გაცილებით უფრო ხშირად აწუხებთ, ვიდრე მამაკაცებს. ახალი კვლევა, რომელიც ჟურნალ Biology of Sex Differences-ში გამოქვეყნდა, მიუთითებს, რომ მიზეზი შესაძლოა მხოლოდ ხანგრძლივი სიცოცხლე არ იყოს.

კალიფორნიის უნივერსიტეტის (UC San Diego) მეცნიერებმა 17 000-ზე მეტი მოზრდილი ადამიანის მონაცემები გააანალიზეს. შედეგებმა აჩვენა, რომ დემენციის რისკ-ფაქტორები, როგორიცაა ჰიპერტენზია, დიაბეტი და ჭარბი წონა, ქალების კოგნიტურ ფუნქციებზე გაცილებით უფრო მძაფრ გავლენას ახდენს.

რისკ-ფაქტორების განსხვავებული გავლენა

კვლევის ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ ერთი და იგივე ჯანმრთელობის პრობლემა მამაკაცისა და ქალის ტვინზე სხვადასხვაგვარად აისახება. მაგალითად, გულ-სისხლძარღვთა და მეტაბოლური პრობლემები ქალებში უფრო მკვეთრად არის დაკავშირებული შემეცნებითი უნარების გაუარესებასთან.

მკვლევარ მეგან ფიცჰიუს თქმით, პრევენციული ღონისძიებები უფრო ეფექტური იქნება, თუ ისინი არა მხოლოდ გავრცელებულ რისკებზე, არამედ სქესობრივ განსხვავებებზე იქნება მორგებული. კვლევაში განხილული 13 ძირითადი რისკ-ფაქტორი მოიცავდა:

  • განათლების დონეს
  • სმენის დაქვეითებას
  • თამბაქოს მოხმარებას
  • ალკოჰოლს
  • დეპრესიას
  • ფიზიკურ პასიურობას
  • არტერიულ წნევას და დიაბეტს

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

აშშ-ში ალცჰაიმერით დაავადებულთა თითქმის ორი მესამედი ქალია. მიუხედავად იმისა, რომ ქალები საშუალოდ უფრო დიდხანს ცოცხლობენ, მეცნიერები დარწმუნებულნი არიან, რომ ეს ფაქტორი სრულად ვერ ხსნის სტატისტიკურ სხვაობას. არსებობს ბიოლოგიური, სოციალური და ცხოვრების წესთან დაკავშირებული ფაქტორების კომპლექსური ურთიერთქმედება.

კვლევის თანახმად, ქალებისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დეპრესიის მართვა, ფიზიკური აქტივობის გაზრდა და გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობის გაუმჯობესება, მათ შორის მაღალი წნევის დროული მკურნალობა.

მომავლის მიმართულება: პერსონალიზებული მედიცინა

მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ დემენციის კვლევებში სქესი, როგორც ცვლადი, აუცილებლად უნდა იყოს გათვალისწინებული. ეს მიდგომა პერსონალიზებული მედიცინის პრინციპებს ეფუძნება, რაც თითოეული ადამიანის ინდივიდუალურ მახასიათებლებზე მორგებულ მკურნალობას გულისხმობს.

მიუხედავად იმისა, რომ კვლევამ დაადასტურა განსხვავებები, მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ საჭიროა დამატებითი დაკვირვება იმის გასარკვევად, თუ რა როლს თამაშობენ ჰორმონალური გავლენები, გენეტიკა და ჯანდაცვის სერვისებზე ხელმისაწვდომობა.