ალცჰაიმერის დაავადების წინააღმდეგ ბრძოლაში მონაშის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა პერსპექტიული მიგნება გამოაქვეყნეს. ჟურნალ ACS Chemical Neuroscience-ში გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, სპილენძზე დაფუძნებულმა ნაერთმა, სახელად Cu(ATSM), ლაბორატორიულ ტესტებში ტოქსიკური ცილების დაგროვების შემცირებასთან ერთად, მეხსიერების აღდგენაც აჩვენა.

დაავადების პროგრესირება პირდაპირ კავშირშია ამილოიდ-ბეტას ცილის დაგროვებასთან. ნორმალურ პირობებში, ტვინი ამ ნარჩენებს სისხლ-ტვინის ბარიერის მეშვეობით აქტიურად გამოდევნის. ამ პროცესში გადამწყვეტ როლს ასრულებს სპეციალური სატრანსპორტო ცილები, ე.წ. P-გლიკოპროტეინის (P-gp) ტუმბოები.

ალცჰაიმერით დაავადებულ პაციენტებში ეს ტუმბოები ეფექტურობას კარგავენ, რის გამოც ტოქსიკური ნარჩენები ტვინში გროვდება. დოქტორ ჯეი პიუნის თქმით, ახალი პრეპარატი სწორედ ამ მექანიზმის გაუმჯობესებაზეა ორიენტირებული.

კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ Cu(ATSM)-მა P-gp ტუმბოების რაოდენობა 24.1%-ით გაზარდა. შედეგად, 56-დღიანი კურსის განმავლობაში, ტოქსიკური ამილოიდ-ბეტას დონე 42%-ით შემცირდა, ხოლო სივრცითი დასწავლის უნარი თითქმის 44%-ით გაუმჯობესდა.

კლინიკური კვლევების პერსპექტივა

პროფესორ ჯოზეფ ნიკოლაცოს განცხადებით, პრეპარატი ადამიანებზე კლინიკური ტესტირებისთვის მზად არის. ნაერთი უკვე გადიოდა უსაფრთხოების ტესტებს პარკინსონისა და გვერდითი ამიოტროფიული სკლეროზის (ALS) სამკურნალოდ, რაც პროცესს მნიშვნელოვნად აჩქარებს.

მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ პრეპარატის მოქმედება მხოლოდ ტუმბოების აღდგენით არ შემოიფარგლება. შესაძლოა, ის ააქტიურებს მიკროგლიას — ტვინის იმუნურ უჯრედებს, რომლებიც მავნე ნადებების დაშლაში მონაწილეობენ. მომდევნო კვლევები სწორედ ამ პროცესების დეტალურ შესწავლას დაეთმობა.

ალცჰაიმერი მსოფლიო მასშტაბით ჯანდაცვის უმთავრეს გამოწვევად რჩება. ავსტრალიაში დემენციამ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებსაც კი გადაუსწრო სიკვდილიანობის მიზეზთა შორის. სწორედ ამიტომ, ახალი, ეფექტური თერაპიების ძიება მეცნიერთა უპირველეს პრიორიტეტად რჩება.